Trải nghiệm món ăn truyền thống dân tộc Dao và thưởng thức ẩm thực đặc biệt
Trên mảnh đất hình chữ S có hơn 54 dân tộc anh em sinh sống đoàn kết. Mỗi dân tộc sở hữu nét văn hóa riêng không hề lẫn lộn. Người Dao là một trong những dân tộc khá đông người thường sống vùng lưng chừng núi. Họ có những món ăn truyền thống được chế biến cầu kỳ mang đậm hương vị núi rừng. Trải nghiệm món ăn truyền thống dân tộc Dao để biết được họ đã làm như thế nào để tạo nên nét độc đáo về ẩm thực.
Cơm lam truyền thống
Nhắc đến cơm lam nhiều người cho rằng món ăn này có nhiều nơi. Thế nhưng cách người Dao làm ra cơm lam mang hương vị đặc trưng. Thời điểm ngon nhất để làm cơm lam chính là vào tháng 4, tre lúc này còn ra lá bánh tẻ. Gióng tre gai non và mềm có lớp màng giấy trắng phía trong tạo nên hương vị riêng cho món cơm lam của dân tộc Dao.
Gạo nếp sau khi rửa sạch sẽ được cho vào gióng tre và đổ ngập nước, dùng lá chuối tươi trên rừng để nút kín miệng ống thì cơm sẽ thơm ngon hơn. Khâu nước cơm lâu và khó nhất nên đòi hỏi sự kiên nhẫn cao. Đảm đương việc này là người phụ nữ Dao, lúc đầu phải dùng lửa to và phải trở đều ống cơm.
Điều quan trọng chính là phải dốc ngược ống cơm để chắt nước, tiếp đến nước phần chân ống cho cơm chín đều. Sau khi cơm khô cần nhỏ lửa, tốt nhất chỉ để than nóng và làm chín từ từ. Thưởng thức cơm lam để nguội và dóc vỏ tre bên ngoài để lộ màng giấy trắng bao quanh. Du khách có thể thưởng thức cơm lam với muối vừng, ruốc hay thịt chưng của người Dao.
Xôi ngũ sắc
Xôi là món ăn khá quen thuộc với nhiều người. Thế nhưng với cách chế biến độc đáo, món xôi ngũ sắc đã trở thành nét đặc trưng trong văn hóa ẩm thực của người Dao. Sở dĩ người ta chọn làm xôi 5 màu vì đó tượng trưng cho ngũ hành. Màu sắc đẹp và tươi tắn người làm ra món ăn này mong ước cuộc sống sung túc, may mắn và an lành.
Để làm món xôi ngũ sắc cần có gạo nếp dẻo cùng một số loại lá cây để tạo màu. Món ăn chuẩn vị phải làm từ gạo nếp nương, được tuyển chọn kỹ lưỡng từng hạt gạo. Những màu sắc quen thuộc như xanh từ lá nếp, màu vàng từ nghệ, màu đỏ từ lá cẩm, màu đen nhuộm từ lá thau thau.
Sau khi xay hoặc giã nhỏ các loại lá làm nguyên liệu sẽ lọc lấy nước để ngâm gạo nếp nấu xôi. Trải nghiệm món ăn truyền thống dân tộc Dao là tổng hòa của cả hương vị lẫn màu sắc. Xôi ngũ sắc khi ăn kèm giò xào hay thịt nướng,… sẽ mang hương vị độc đáo không thể nào quên. Hiện nay nhiều nhà hàng đã đưa món ăn này vào menu để chiêu đãi thực khách.
Mèn mén – Trải nghiệm món ăn truyền thống dân tộc Dao
Nhiều người trong số chúng ta chắc đã từng nghe đến cơm mèn mén của các đồng bào dân tộc thiểu số. Món ăn của người Dao được chế biến tương tự như cách người Mông thường làm. Sử dụng ngô tẻ sau khi mới thu hoạch, đem bóc vỏ và tẻ ra, cuối cùng sàng sảy làm sạch để nghiền thành bột.
Thành phẩm là bột ngô mịn đem vẩy nước vào để nhào cho ẩm rồi tiến hành đồ. Tối đa 30 phút đổ ra mẹt , vẩy thêm nước và tiếp tục tãi và sàng bột. Được bột mịn đem đồ tiếp trên bếp đến khi chín. Thưởng thức mèn mèn khi nóng mới ngon, vậy nên đến bữa ăn người Dao mới đem mèn mén xới ra.
Ăn mèn mén cùng với canh rau cải hay tẩu chúa rất ngon. Với người Dao cơm mèn mén khác biệt bởi họ có trộn thêm ít gạo nếp đã ngâm trộn với ngô tẻ. Hạt nếp dẻo thơm hòa quyện với vị ngô tẻ tạo nên món ăn mang hương vị riêng chỉ có ở dân tộc Dao.
Thịt lợn treo hun khói
Các dân tộc thiểu số sống ở vùng cao thường chế biến ra nhiều món ăn mang đậm hương vị núi rừng. Thịt gác bếp của người Dao thực chất là phương pháp bảo quản thực phẩm được lâu hơn. Thưởng thức món ăn trong những ngày mát mẻ sẽ là sự lựa chọn tuyệt vời.
Để tạo nên nét đặc trưng của món ăn việc lựa chọn gia vị tẩm ướp rất quan trọng. Kết hợp hạt mắc khén rừng, gừng, ớt cùng rượu trắng giúp thịt lợn dậy mùi đặc biệt. Sau đó được gác lên bếp hun khói để thịt chín dần. Thịt lợn treo hun khói dai ngon đậm đà, nhâm nhi làm mồi nhậu không thể cưỡng lại. Có thể nói ẩm thực của người Dao khá đặc biệt nên hãy một lần nếm thử món ngon này.
Thịt lợn chua của người Dao
Nhắc đến đặc sản của người dân tộc Dao không thể không kể đến món thịt lợn muối chua. Miếng thịt ngon, lạ miệng bất cứ ai khi lần đầu nếm thử đề nhớ mãi không quên. Để làm được món ăn này không quá khó nhưng đòi hỏi phải cẩn thận và tỉ mỉ. Chọn thịt lợn ba chỉ thêm muối tinh cùng cơm nguội là nguyên liệu để làm thịt lợn chua. Sau khi sơ chế thịt xong hãy ướp với muối và trộn đều với ít cơm nguội. Xếp chúng vào chum và nhớ nén chặt và trên cùng để lớp cơm nguội.
Người Dao bịt miệng chum bằng rơm sạch, bên ngoài là lá dong buộc lạt. Cuối cùng úp ngược chum lên và để tự lên men. Thịt chín có hương vị đậm đà của muối tinh, thịt ngọt và vị chua quyến rũ vị giác. Thưởng thức cùng lá lốt tạo nên hương vị độc đáo rất khó quên, ai thưởng thức đều phải xuýt xoa.
Ếch hương Mẫu Sơn
Bộ phận người dân tộc Dao đỏ sống ở Lạng Sơn có thể chế biến món ngon từ loài ếch hương Mẫu Sơn. Điểm đặc biệt của loại ếch này chính là thịt thơm ngon, có tác dụng tăng cường sinh lực. Vào thời điểm tháng 5 cho đến tháng 11 ếch phù hợp nhất để chế biến các món ăn. Ếch hương thịt thơm và có thể chế biến món ếch chiên giòn hay nấu măng chua, nấu lẩu hay xào sả ớt hoặc hầm thuốc bắc,…
Người Dao thường nấu ếch hương Mẫu Sơn cùng măng chua đến lúc thịt mềm. Món ăn dân dã của người Dao kích thích mọi giác quan của thực khách khi thưởng thức. Nếu có dịp dùng cơm với người dân tộc Dao chắc chắn bạn sẽ được thưởng thức món ăn này.
Ngoài ra, trải nghiệm món ăn truyền thống dân tộc Dao có món xôi sắn đặc biệt, bánh gù, bánh chưng đen, đậu phụ nhồi thịt,… Tất cả những món ngon được chế biến theo cách của người Dao tạo nên nét văn hóa ẩm thực không thể độc đáo hơn.
